
Dr. J.J.G. Jansen (Arabist Hans Jansen)

Het is eigenlijk nogal lastig om fatsoenlijke Nederlandstalige boeken over de islam te vinden. Voor je het weet heb je weer een apologie in handen. Dat blijkt echter niet het geval met dit leerboekje. Het is oorspronkelijk bedoeld als inleiding in de islam voor ieder die zich wil verdiepen in een van de talen uit de islamitische landen, maar voldoet prima voor iedereen die meer wil weten over de islam.
Een ander voordeel van dit boek is dat het niet nieuw en niet oud is. Niet nieuw want het is al in 1998 geschreven. Maar echt oud is dat natuurlijk ook niet, het eigenlijk net oud genoeg om niet beïnvloedt te zijn door de aanslagen van 11 september en alles wat daar op volgde. Hoewel hier en daar het gevaar van het moslim extremisme voor Nederland wat wordt gebagatelliseerd is het toch een kritisch boek dat zeer de moeite waard is. Dat blijkt bijvoorbeeld uit de onbevangen beschrijving van het woord kufr, dat moslims voor de ongelovige niet moslims hanteren:
“Kufr wordt meestal vertaald met ‘ongeloof’, maar er zijn contexten waarin die vertaling geen aanbeveling verdient. Een grondbetekenis is ‘ondankbaarheid’, en vandaar uit ontwikkelt de betekenis zich tot ‘ondankbaarheid voor de Goddelijke openbaring’, ‘heidendom’, ‘ongeloof’. In Koran 2:34 wordt ook Satan als Kafir aangeduid, direct nadat God tot hem heeft gesproken. In dat verband is ‘ongelovige’ een wat wonderlijke vertaling die slechts uit de context van Koran 2:30-39 past. Wellicht is een vertaling van kufr met iets als ‘meewerken aan de anti-God partij’, ‘zich verzetten tegen Gods goede plannen met de mens’, wel preciezer.” (P. 86)
Overigens was toen Jansen dit boek schreef Ayaan Hirsi Ali nog geen bekend persoon. Dus had ook een boze Mohammed Cheppih van de Wereld Moslim Liga haar nog niet op TV beschuldigd van geloofsafval. Een beschuldiging die voor ons Nederlanders niet zoveel betekenis heeft. Wij als niet-islamieten denken al snel dat zo’n boze opmerking is bedoeld om iemands neutraliteit of deskundigheid in twijfel te trekken. Maar niets is minder waar zo blijkt uit het volgende citaat uit deze inleiding tot de islam.
“Een moslim van kufr, ‘ongeloof’, te beschuldigen impliceert uiteraard ook dat hij de ridda, afval van de Islam wordt beschuldigd. Zo’n beschuldiging jegens een Moslim uitgebracht heeft altijd een sinistere bijklank, omdat de Islam op afval van de Islam de doodstraf stelt.” (P. 115)
Uit een voorbeeld als dit blijkt maar weer eens hoe belangrijk het is om te beschikken over achtergrondkennis zodat wij mensen elkaar kunnen begrijpen. Want voor je het weet praat je langs elkaar heen en mislukt de dialoog. Deze degelijke inleiding kan dat helpen voorkomen.
Het boek is dan ook zo geschreven dat het goed te begrijpen is voor leken. Vooral voor Westerse leken, die toch alles moeten relateren aan hun eigen ervaringen. Een belangrijk punt wat dit boek maakt is bijvoorbeeld dat men in de Westerse wereld, waar het Christendom toch de dominante godsdienst is, bij een godsdienst toch vooral aan geloof denkt. Je zou zelfs kunnen stellen dat voor de meeste mensen godsdienst en geloof eigenlijk synoniemen zijn. Het komt niet eens bij ons op, om te denken dat dit ook anders zou kunnen zijn. Toch is het bij de Islam anders. Binnen deze godsdienst staat de uitgebreide islamitische gedragsleer centraal. Alle handelingen in het leven, ook onschuldige en praktische handelingen, worden door deze islamitische gedragsleer bepaald. De islam is dan ook veel meer een wet dan een geloof zoals wij dat kennen. Een verschil dat zo zijn consequenties heeft.
Kortom een compleet en duidelijk werk, wellicht het beste dat binnen het Nederlandsentaalgebied beschikbaar is. Een aanrader.
Zie ook de website van Arabist Hans Jansen
Besproken boek
Nieuwe inleiding tot de islam / 2e druk
Dr. J.J.G. Jansen
Coutinho, 1998
ISBN 906283129X
280 pagina's
Prijs: vergelijk.nl / beslist.nl
Bibliografie
De Historische Mohammed, De Mekkaanse verhalen, 2005
Islam, een hoorcollege over de Islamitische godsdienst en cultuur, 2005
God heeft gezegd: terreur, tolerantie en de onvoltooide modernisering van de islam, 2003
Het Nut van God, 2001
The Dual Nature of Islamic Fundamentalism, 1997
De Koran uit het Arabisch Vertaald door Prof. dr. J.H. Kramers, 1992
Inleiding tot de Islam, 1987
The Neglected Duty: The Creed of Sadat's Assassins and Islamic Resurgence in the Middle East, 1986
The Interpretation of the Koran in Modern Egypt, 1974
Anderen over dit boek
Nieuwe inleiding tot de islam Helder boek over zaken die bekend zijn, maar waar weinigen het fijne van afweten: de koran, de vijf zuilen en feestdagen als de ramadan. - NRC
Deze inleiding tot de islam is met name bedoeld voor lezers die zich bezighouden met teksten die geschreven zijn door moslims en die uitgaan van een zekere voorkennis van bepaalde islamitische uitgangspunten, en voor mensen die te maken krijgen met islamitische standpunten en die willen weten wat daar de achtergrond van is. Als zodanig laat deze inleiding ook enkele islamitische en niet-islamitische personen aan het woord die van invloed zijn of zijn geweest op de beeldvorming van de islam ten aanzien van het westen en vice versa. Het boek heeft een heldere opbouw en een uitgebreide index. De bibliografie zou wat uitgebreider mogen zijn. De tekst kent nogal wat zetfouten. De auteur is universitair docent islamologie aan de Universiteit van Leiden. In deze tweede druk wordt ten opzichte van de eerste druk (a.i. 87-49-124-9) wat meer aandacht besteed aan zowel moslims als niet-moslims die over de islam geschreven hebben. Al met al is het een uitgebreide inleiding die zeker de moeite waard is voor degene die niet de gemakkelijke weg wil of kan kiezen. - Biblion recensie (Drs. W.H.C. Cuijpers)
Lastig om door te komen is Nieuwe Inleiding tot de islam van Hans Jansen, maar wie zich erin vastbijt, wordt beloond met een wel zeer volledige inleiding van een van Nederlands leidende islamologen. Een aanrader voor wie al een andere inleiding gelezen heeft. - Livius Onderwijs
Tags: boek, boeken, recensie, boekbespreking, boek review, boeken reviews, non-fictie, geloof, theologie, islam, hans jansen, nieuwe inleiding tot de islamLabels: islam, nederlandstalig
» Lees verder
.jpg)
Understanding the Past to Chart a Way Forward
Joshua Muravchik

De Verenigde Naties is ooit opgericht om oorlog te voorkomen. Maar daar is maar weinig van terechtgekomen. De openingszin van dit boek is dan ook: “
After sixty years, the United Nations, as we know it, is a failure”. Waarna een lange geschiedenis van het falen van de VN volgt.
Maar eerst even het goede nieuws voor ons Nederlanders. Ook in dit Amerikaanse boek, van de prestigieuze AEI denktank, wordt ons landje weer uitgebreid genoemd. Eigenlijk is dat ook weer niet echt heel bijzonder, want het is opvallend hoe vaak Nederland de laatste jaren in de Amerikaanse current affairs boeken genoemd wordt. Ook is het eigenlijk helemaal niet zo’n goed nieuws, want ook dit keer komen er weer niet goed vanaf. We worden genoemd in verband met het Nederlandse VN optreden in Srebrenica en het wangedrag van Ruud Lubbers toen hij nog Hoge Commissaris voor de Vluchtelingen was.
Al lezende wordt het duidelijk dat de affaire Lubbers niet op zich zelf staat. Corruptie is een ernstig probleem bij de VN. Bij het olie voor voedsel schandaal, dat uitgebreid beschreven wordt, is, de top inclusief Kofie Annan, betrokken. Het lijkt er dus op dat de VN eigenlijk in het groot is, wat ons parlement in het klein is: Een baantjes machine. Ook bij de VN worden mensen niet benoemd op hun kunnen maar op hun afkomst.
Schrikbarend is ook het geïnstitutionaliseerde antisemitisme van de VN. Als lezer van dit boek kan je gerust concluderen dat de VN eigenlijk een antisemitische organisatie is. Een club die openlijk het terrorisme steunt en terrorisme weigert te veroordelen. De VN is daarmee een opstakel voor de vrede in het Midden Oosten.
Een van de oorzaken van het slechte functioneren van de VN is het overwicht dat de slecht functionerende derde wereldlanden in de organisatie hebben. Dat komt vooral doordat deze landen zich binnen de VN zeer effectief hebben verenigd middels de Non Alignment Movement. Deze groep vormt zo een krachtig antiwesters en vooral anti-Amerikaans blok. Het zou een goed idee zijn als de liberale democratieën een tegenblok zouden oprichten, waar alleen liberale democratieën lid van kunnen worden, om zo de disproportionele macht van de anti liberale krachten in te perken.
Ondanks het falen van de VN zien de meeste mensen de VN nog steeds als de beste organisatie om voor vrede te zorgen. Dat is ook een boodschap die door de VN zelf wordt uitgedragen. Maar Muravchik noemt dit ongegronde hoop, zelfs een gevaarlijke illusie. Het is juist de VS die met haar wereldwijd opererende leger voor stabiliteit en vrede zorgt en kan zorgen. Heeft de geschiedenis immers niet voldoende bewezen dat dictators als Hitler en Sadam veel meer te vrezen hebben van de Verenigde Staten van Amerika dan van de Verenigde Naties? Toch schijnen vele, inclusief Kofie Annan, de VN als een tegenwicht van de VS te zien.
En dit terwijl de VS toch de grootste betaler is aan de VN. De Amerikanen betalen meer dan de andere permanente leden van de veiligheidsraad bij elkaar. En als de VN al ergens een offensieve militaire operatie opstart, zoals dat ooit in Koeweit of Korea gebeurde, dan wordt dit steevast uitbesteed aan de VS. Ondanks deze enorme ongelijkheid tussen de permanente leden van de veiligheidsraad hebben ze toch allemaal hetzelfde veto recht. Dat geeft deze permanente leden dus meer mogelijkheden dan ze ooit zonder VN veiligheidsraad zouden hebben. De praktijk bewijst dat deze extra ‘gratis’ macht vaak misbruikt wordt om op goedkope wijze de eigenbelangen te dienen.
Maar ook op een ander manier zijn de permanente leden van de veiligheidsraad niet meer een afspiegeling van de machtsverhoudingen in de wereld. Waarom is wel Frankrijk, maar niet Duitsland een permanent lid van de veiligheidsraad? En waarom wel China, maar niet Japan? En behoort India ook niet tot de grootmachten? Volgens Muravchik zouden de permanente leden van de veiligheidsraad dan ook met deze landen moeten worden uitgebreid. Daarmee zou de veiligheidsraad weer bestaan uit alle grootmachten en niet alleen die van net na de tweedewereldoorlog.
Om ook de heden daagse machtsverhoudingen weer te weerspiegelen zou de VS als enige een volledig veto moeten behouden. De andere permanente leden zouden slechts, met bijvoorbeeld drie andere leden samen, een veto recht moeten krijgen.
Maar eigenlijk gaan deze hervormingen Muravchik nog niet vergenoeg. Het zou volgens hem nog beter zijn om de gehele politieke functie van de VN af te schaffen. Dat betekent dus in ieder geval afschaffingen van de veiligheidsraad en van de algemene vergadering. De humanitaire delen zoals de WHO, Unicef en het commissariaat voor de vluchtelingen zouden echter behouden moeten worden. Wel zouden deze delen beter op vrijwillige basis gefinancierd kunnen worden. Dit zou de efficiëntie van dit soort organisaties zeer ten goede komen. Deze vrijwillige financiering door de verschillende landen zorgt er ook voor dat er geen initiatieven worden ontplooid waarvoor landen niet ook zelf willen betalen. Zo zullen de Arabische landen hun antisemitische initiatieven zelf moeten gaan betalen.
Na deze hervormingen hoeven de diplomaten van de VN landen echter niet naar huis terug te gaan. Ook zullen de vergaderzalen in New York niet leeg komen te staan. De VN zou na afschaffing van de politieke VN, een wereldwijde diplomatieke ontmoetingsplek moeten blijven. Het verschil is echter dat alles op basis van vrijwilligheid gaat. In deze liberale VN kunnen de landen op basis van vrijwilligheid met elkaar vergaderen, onderhandelen en actie ondernemen.
“The world needs communication among states, and, yes, it needs multilateral action. But it does not need artificial structures any more than an economy needs a jungle of regulations. In its political function, the UN ought simply be a center for multilateral diplomacy. Nations could talk and agree to do whatever they agree to do, free from distortion introduced by the spurious solemnity of the General Assembly or the paralyzing requirements of Security Council consensus. Meanwhile, the valuable humanitarian agencies could go about their tasks with fewer noisome political pressures.” (P. 113)
Met de voorstellen van Muravchik zou de VN een betere afspiegeling gaan vormen van de reële machtsverhoudingen in de wereld. Dit voorkomt dat de organisatie als een hefboom voor anti liberale krachten gaat opereren. Daarmee zou het dan werkelijk de ondersteuning voor vrijheid, vrede en stabiliteit kunnen worden waarvoor het ooit voor is opgericht.
Geconcludeerd kan worden dat dit kritische boekje over de VN een goed historisch overzicht geeft van het functioneren van de organisatie. Het beschrijft duidelijk onderbouwde voorstellen tot het hervormen van de VN. Hervormingen die sterk afwijken van de vele voorstellen zoals die binnen de VN zelf al zijn gedaan. Kortom een aanrader voor iedereen die voor meer vrede en veiligheid in de wereld is.
Video: AEI webcast over het boek
Besproken boek
The Future of the United Nations
Understanding the Past to Chart a Way Forward
Joshua Muravchik
AEI Press, October 2005
ISBN 084477183X
175 pagina's
Prijs: amazon.com
Anderen review
National Review - Jay Nordlinger (gratis samenvatting kan je hier vinden)
Tags: boek, boeken, recensie, boekbespreking, boek review, verenigde naties, vn, vrede, democratie, politiek, joshua muravchik, the future of the united nationsLabels: buitenlandse politiek, engelstalig
» Lees verder